واحد بین الملل دانشگاه هرمزگان
پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مهندسی
منابع طبیعی _بوم شناسی آبزیان
بررسی میزان رشد فیتوپلانکتون Spirolina plantensis -وChaetoceros muelleri در پساب شهری و تاثیر آنها در غلظت ازت و فسفر
استاد راهنما:
دکتر محمد رضا طاهری زاده
استاد مشاور اول:
دکتر احسان کامرانی
استاد مشاور دوم:
مهندس عیسی عبدالعلیان
نگارش:
سیده سیما احراری
پاییز 1390
چکیده :
فیتوپلانکتونها با انجام عمل فتوسنتز ، به عنوان اولین حلقه زنحیره غذایی نقش مهمی را در اکوسیستم های آبی دارا هستند. کاربرد وسیع پساب ثانویه شهری برای پرورش گونه های مختلف فیتوپلانکتونی در بسیاری از کشور ها با نتایج خوبی همراه بوده است. در این تحقیق اثرات غلظت های مختلف پساب شهری (0 ، 20 ، 40 ، 60 ، 80 و 100 درصد) بر رشد فیتوپلانکتون Spirolina plantensis و Chaetoceros muelleri و ارتباط غلظت کلروفیل a با تراکم دو گونه جلبک در هر یک از تیمارها مورد بررسی قرار گرفت.در طی مطالعه همزمان توانایی دو گونه جلبک نامبرده نیز جهت حذف نیترات و فسفات در 4 تیمار مجزا (پساب شهری استریل شده بدون تراکم فیتوپلانکتون (شاهد) ، پساب شهری محتوی 000 /500 سلول در میلی لیتر (تراکم کم) ، پساب شهری محتوی 000 /1000 سلول در میلی لیتر (تراکم متوسط) و پساب شهری محتوی 000 /2000 سلول در میلی لیتر (تراکم بالا)( نیز مورد مطالعه قرار گرفت. برای تهیه پساب شهری بعنوان محیط کشت از تصفیه خانه بندر عباس و از جلبک Spirolina plantensis و Chaetoceros muelleri موجود درآزمایشگاه بخش آبزی پروری پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان استفاده گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS نسخه 16 صورت گرفت. برای مقایسه میزان تراکم سلولی ما بین تیمار های مختلف از آزمون آنالیز واریانس یکطرفه و دو طرفه و جهت بررسی ارتباط بین کلروفیل a و تراکم سلولی از آزمون همبستگی پیرسون استفاده گردید. محدوده تغییرات تراکم سلولی بدست آمده در این پژوهش برابر با 829 – 30 سلول در لیتر بوده است. نتایج آنالیز واریانس یکطرفه نشان داد که مابین تیمارها از نظر میزان رشد اختلاف معنی داری وجود دارد(P<0.05). همچنین نتایج آنالیز واریانس دو طرفه نشان داد که هر دو تیمار زمان و محیط کشت توانسته است که بر روند تغییرات رشد جلبک اسپیرولینا در طی دوره مورد مطالعه اثرات معنی داری را از خود نشان دهند . نتایج تحقیق انجام شده نشان داد که تیمارهای 5 با مدت زمان 7 روز(829 سلول در لیتر) و 6 (679 سلول در لیتر) با مدت زمان 12 روز بترتیب بهترین شرایط تولید رشد سلولی را از خود نشان داده اند.در این مطالعه بین غلظت کلروفیل a و تراکم سلولی بدست آمده در در دو گونه جلبک همبستگی معنی داری مشاهده نگردید. بررسی اثرات میزان تراکم اسپیرولینا وکیتوسروس جهت کاهش غلظت نیترات نتایج آنالیز واریانس یکطرفه نشان داد که مابین تیمارها برای جلبک اسپیرولینا اختلاف معنی داری مشاهده نگردیده است در صورتی که در کیتوسروس این تفاوت معنی دار بوده است.نتایج مربوط به بررسی میزان حذف فسفات توسط دو گونه جلبک در تیمار های مختلف انتخاب شده نتایج آزمون کروسکال والیس حاکی از معنی دار بودن بین تیمارها برا ی جلبک اسپیرولینا بوده در حالیکه برای کیتوسروس مابین تیمار از نظر میزان کاهش فسفات تفاوت معنی داری مشاهده نگردید.
کلید واژه ها: پساب شهری ، جلبک ، اسپیرولینا ، کیتوسروس و کلروفیل
تقدیم به
همسر بسیار مهربانم که در تمام مراحل زندگی وهمچنین انجام این کار تحقیقاتی از حمایت های بی دریغ او بهره مند بوده ام و تقدیم به تمام آنهایی که مشوق من در امر ادامه تحصیل بوده اند

تقدیر و تشکر:
خداوند را شاکرم که توفیق موفقیت در این کار تحقیقاتی را به من عطاء فرمود.
با سپاس فراوان از استاد محترم جناب آقای دکتر محمد رضا طاهری زاده که از راهنمایی های عالمانه خویش بهره مند نمودند و استاد بزرگوار جناب آقای دکتر احسان کامرانی و جناب آقای مهندس عیسی عبدالعلیان که در انجام این پژوهش مشاور و پشتیبان من بوده اند.
همچنین از جناب آقای منهدس غلامعلی اکبرزاده کمال تشکر وسپاس گذاری را دارم که مرا یاری نمودند.
باشد که این یاد آوری نمایانگر سپاس بی پایان من نسبت به کمک های بی دریغ آنان به شمار آید.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیدهسه
فصل اول : مقدمه و کلیات1
1-1. مقدمه2
1-2.هدف4
1-3. طبقه بندی آلگها6
1-3-1. سيانوباكتري ها يا جلبك هاي سبز – آبي6
1-3-2. كلروفيت ها-جلبك هاي سبز6
1-3-3.كريسوفيتا- دياتومه ها7
1-3-4. كريسوفيتا-جلبك هاي قهوه اي-طلايي8
1-3-5.رودوفيتا- جلبك هاي قرمز8
1-3-6.اوگلنوفيتا8
1-3-7. كريپتوفيتا9
1-3-8. پيروفيتا9
1-4. علل تکثیر و پرورش آلگ ها11
1-4-1.مصارف شیلاتی11
1-4-2. مصارف انسانی13
1-4-3. مصارف کشاورزی14
1-4-4.مصارف صنعتی15
1-4-5. جهت تصفیه فاضلاب ها15
1-4-6.در پژوهش های زیستی16
1-5.عوامل موثر در پرورش آلگ ها16
1-5-1. نور16
1-5-2. درجه حرارت16
1-5-3. شدت نور دهی17
1-5-4.شوری17
1-5-5.نیتروژن وفسفر17
1-5-6. کیفیت پساب17
فصل دوم:پیشینه تحقیق19
فهرست مطالب
عنوان صفحه
2-1.پیشینه تحقیق20
فصل سوم : مواد وروشها22
3-1. مواد مورد نیاز23
3-1-1.پساب شهری پس از ته نشینی اولیه23
3-1-2.موادی که جهت تهیه محیط کشت(Guilard,1983)F/2 مورد استفاده قرارمیگیرند23
3-1-2-1.محلول استوک مواد غذایی23
3-1-2-2. محلول سیلیکات23
3-1-2-3. محلول استوک ویتامین بیوتین23
3-1-2-4. محلول استوک ویتامین B_1223
3-1-2-5. محلول ویتامین23
3-1-2-6. محلول استوک فلزات کمیاب23
3-2. ابزار مورد نیاز24
3-3. روش کار24
3-3-1. مرحله تهیه و آمادهسازی پساب شهری24
3-3-2. مرحله تهیه محیط کشت f/2 وکشت خالص فیتوپلانکتون 24
3-3-2-1.آماده سازی اولیه25
3-3-2-2.تهیه استوک اولیه25
3-3-2-3.تهیه آب با شوری مورد نظر25
3-3-2-4. کشتخالصفیتوپلانکتونSpirolina plantensis وChaetoceros muelleri25
3-3-3.مرحله انجام آزمایش26
3-3-3-1.بررسی میزان رشدSpirolina plantensis و Chaetoceros muelleri درپساب
شهری26
3-3-3-1-1.شرایط نگهداری تیمارها26
3-3-3-1-1. نمونه برداری27
3-3-3-2. بررسی میزان تأثیر Spirolina plantensis و Chaetoceros muelleri در غلظت
ازت و فسفر پساب27
3-3-3-2-1. شرایط نگهداری تیمارها27
3-3-3-2-2.نمونه برداری27
فهرست مطالب
عنوان صفحه
3-4.تجزیه و تحلیل داده ها28
3-5.کنترل کیفی وعملیات بهداشتی28
3-6. مدت زمان پژوهش28
3-7. نحوه اندازه گیری کلروفیلa29
فصل چهارم : نتایج30
4-1.بررسی و مقایسه اثرات زمان (طول دوره پرورش) بر میزان رشد جلبک اسپیرولینا در هر
یک از تیمارهای محیطی (تیمار های 1 الی 6 )31
4-1- 1 .بررسی اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک اسپیرولینا در تیمار 31
4-1- 2 . بررسی اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک اسپیرولینا در تیمار 232
4-1- 3 . بررسی اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک اسپیرولینا در تیمار 333
4-1- 4 . بررسی اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک اسپیرولینا در تیمار 434
4-1- 5 . بررسی اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک اسپیرولینا در تیمار 535
4-1- 6 . بررسی اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک اسپیرولینا در تیمار 636
4-1- 7 . بررسی اثرات متقابل و همزمان دو تیمار انتخابی (نوع محیط کشت و زمان پرورش) بر
روی شرایط رشد جلبک اسپیرولینا37
4-2. بررسی و مقایسه اثرات زمان(طول دوره پرورش) بر میزان رشد جلبک کیتوسروس در هر
یک از تیمارهای محیطی(تیمار های 1 الی 6 ) انتخاب شده38
4-2- 1. بررسی اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک کیتوسروس در تیمار 138
4-2- 2 . بررسی اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک کیتوسروس در تیمار 239
4-2- 3 . بررسی اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک کیتوسروس در تیمار 340
4-2- 4 . بررسی اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک کیتوسروس در تیمار 441
4-2- 5 . بررسی اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک کیتوسروس در تیمار 542
4-2- 6. بررسی اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک کیتوسروس در تیمار 644
4-2- 7 .برسی اثرات متقابل و همزمان دو تیمار انتخابی (نوع محیط کشت و زمان پرورش) بر
روی شرایط رشد جلبک کیتوسروس45
4-3. بررسی و مقایسه غلظت کلروفیل a و ارتباط آن با تراکم دو گونه جلبک اسپیرولینا و کیتوسروس در هر یک از تیمارهای محیط کشت جلبکی(1 الی6)47
فهرست مطالب
عنوان صفحه
4-4. بررسی و مقایسه نقش جلبک اسپیرو لینا و کیتوسروس در کاهش نیترات و فسفات موجود
در پساب ها49
4-4-1. بررسی اثرات میزان تراکم اسپیرولینا جهت کاهش غلظت نیترات موجود در پساب49
4-4-2.بررسی اثرات میزان تراکم اسپیرولینا جهت کاهش غلظت فسفات موجود در پساب50
4-4-3. بررسی اثرات میزان تراکم کیتوسروس جهت کاهش غلظت نیترات موجود در پساب51
4-4-4. بررسی اثرات میزان تراکم کیتوسیروس جهت کاهش غلظت فسفات موجود در پساب52
4-4- 5. بررسی اثرات متقابل نوع جلبک و میزان تراکم بر کاهش غلظت نیترات و فسفات53
فصل پنجم: بحث و نتیجهگیری55
5-1.بحث56
5-2.نتیجه گیری63
فهرست منابع فارسی65
Abstract70
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 4-1: نتایج آنالیز واریانس یکطرفه جهت بررسی و مقایسه اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک
اسپیرولینا در تیمار 132
جدول4-2 : نتایج آنالیز واریانس یکطرفه جهت بررسی و مقایسه اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک
اسپیرولینا در تیمار 233
جدول 4-3 : نتایج آنالیز واریانس یکطرفه جهت بررسی و مقایسه اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک
اسپیرولینا در تیمار 334
جدول 4-4 : نتایج آنالیز واریانس یکطرفه جهت بررسی و مقایسه اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک
اسپیرولینا در تیمار 435
جدول4-5 : نتایج آنالیز واریانس یکطرفه جهت بررسی و مقایسه اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک
اسپیرولینا در تیمار 536
جدول 4-6 : نتایج آنالیز واریانس یکطرفه جهت بررسی و مقایسه اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک
اسپیرولینا در تیمار 637
جدول 4-7 : نتایج آنالیز واریانس دو طرفه جهت بررسی اثر متقابل دو نوع تیمار (محیط پرورش و
مدت زمان پرورش) بر روی رشد جلبک اسپیرولینا در تیمار 638
جدول4-8 : نتایج آنالیز واریانس یکطرفه جهت بررسی و مقایسه اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک
کیتوسروس در تیمار 139
جدول 4-9 : نتایج آنالیزواریانس یکطرفه جهت بررسی و مقایسه اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک
کیتوسروس در تیمار 240
جدول4-10: نتایج آنالیز واریانس یکطرفه جهت بررسی و مقایسه اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک
کیتوسروس در تیمار 341
جدول4-11: نتایج آنالیزواریانس یکطرفه جهت بررسی و مقایسه اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک
کیتوسروس در تیمار442
جدول4-12: نتایج آنالیز واریانس یکطرفه جهت بررسی و مقایسه اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک
کیتوسروس در تیمار 543
جدول4-13: نتایج آنالیز واریانس یکطرفه جهت بررسی و مقایسه اثرات زمان بر تراکم و رشد جلبک
کیتوسروس در تیمار644
جدول 4-14 : نتایج آنالز واریانس دوطرفه جهت بررسی اثرات متقابل دو نوع تیمار(محیط پرورش و
مدت زمان پرورش) بر روی میزان رشد جلب کیتوسروس46
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 4-15: نتایج آزمون t جهت مقایسه تراکم دو گونه جلبک در هر یک از تیمارهای محیط کشت
در طی دورههای مختلف پرورش46
جدول 4-16 : نتایج آنالیز واریانس یکطرفه جهت مقایسه غلظت کلروفیل a مابین تیمار های مختلف
کشت جلبک اسپیرولینا48
جدول4-17: نتایج آنالیز واریانس یکطرفه جهت مقایسه غلظت کلروفیل a مابین تیمار های مختلف
کشت جلبک کیتوسروس48
جدول 4-18: نتایج آزمون همبستگی پیرسون جهت مطالعه ارتباط بین کلروفیل a و تراکم جلبک
های مورد بررسی48
جدول4-19: نتایج آنالیز واریانس یکطرفه جهت مقایسه میزان غلظت نیترات مربوط به تیمارهای
حاوی ترا کم های مختلف اسپیرولینا49
جدول4-20 : نتایج آزمون کروسکال والیس(Kruskal-Wallis Test)جهت مقایسه میزان غلظت
فسفات تیمار های مختلف حاوی ترا کم های مختلف اسپیرولینا50
جدول214-21: نتایج آزمون کروسکال والیس(Kruskal-Wallis Test)جهت مقایسه میزان غلظت
نیترات تیمارهای مختلف حاوی ترا کم های مختلف کیتوسروس51
جدول4-22 : نتایج آنالیز واریانس یکطرفه جهت مقایسه میزان غلظت فسفات مربوط به تیمارهای
حاوی ترا کمهای مختلف کیتوسروس52
جدول 4-23 : نتایج آنالیز واریانس دو طرفه جهت مطالعه اثرات متقابل دو تیمار(نوع جلبک و محیط
کشت انتخاب شده) بر میزان جذب نیترات53
جدول 4-24 : نتایج آنالیز واریانس دو طرفه جهت مطالعه اثرات متقابل دو تیمار(نوع جلبک و محیط
کشت انتخاب شده) بر میزان جذب فسفات55
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار4-1 :تغییرات زمانی تراکم و رشد جلبک اسپیرولینا در تیمار 131
نمودار4-2 :تغییرات زمانی تراکم و رشد جلبک اسپیرولینا در تیمار 132
نمودار4-3 :تغییرات زمانی تراکم و رشد جلبک اسپیرولینا در تیمار 3 33
نمودار4-4 : تغییرات زمانی تراکم و رشد جلبک اسپیرولینا در تیمار 434
نمودار4-5: تغییرات زمانی تراکم و رشد جلبک اسپیرولینا در تیمار 535
نمودار4-6 : تغییرات زمانی تراکم و رشد جلبک اسپیرولینا در تیمار 636
نمودار 4-7 : روند تغییرات تراکم جلبک اسپیرولینا در انواع محیط های کشت انتخابی در زمانهای
مختلف پرورشی37
نمودار4-8 : تغییرات زمانی تراکم و رشد جلبک کیتوسروس در تیمار 139
نمودار 4-9: تغییرات زمانی تراکم و رشد جلبک کیتوسروس در تیمار کیتوسروس در تیمار 240
نمودار4-10 : تغییرات زمانی تراکم و رشد جلبک کیتوسروس در تیمار کیتوسروس در تیمار341
نمودار4-11 :تغییرات زمانی تراکم و رشد جلبک کیتوسروس در تیمار کیتوسروس در تیمار4 42
نمودار4-12: تغییرات زمانی تراکم و رشد جلبک کیتوسروس در تیمار 5 43
نمودار4-13: تغییرات زمانی تراکم و رشد جلبک کیتوسروس در تیمار کیتوسروس در تیمار6 44
نمودار 4-14: روند تغییرات تراکم جلبک کیتوسروس در انواع محیطهای کشت انتخابی در زمانهای مختلف پرورشی45
نمودار 4-15 : تغییرات غلظت کلروفیل a در تیمار های مختلف محیط پرورش47
نمودار4-16 : تغییرات غلظت نیترات در تیمار های حاوی ترا کم های مختلف جلبک اسپیرولینا49
نمودار4-17: تغییرات غلظت فسفات در تیمار های حاوی ترا کم های مختلف جلبک اسپیرولینا50
نمودار4-18: تغییرات غلظت نیترات در تیمار های حاوی ترا کم های مختلف جلبک کیتوسروس51
نمودار4-19 : تغییرات غلظت فسفات در تیمار های حاوی ترا کم های مختلف جلبک کیتوسروس52
نمودار 4-20: مقایسهمیزانجذب نیتراتوفسفات توسط دوگونه جلبک درهریک از تیمارهای مورد مطالعه53
نمودار4-21: مقایسه میزان غلظت نیترات و فسفات جذب شده توسط دوگونه جلبک اسپیرولینا و کیتوسیروس54
1-1.مقدمه
آب دريا زيستگاه بسياري از موجودات زنده است كه كه جلبك ها به عنوان توليد كنندگان اصلي و اوليه دراكوسيستم هاي آبي حضور دارند.جلبك ها گروه بزرگي ازگیاهان ساده هستند كه در نتيجة انجام فتوسنتز اكسيژن آزاد مي كنند. تنوعي كه در شكل، اندازه، رنگ و محيط زيست جلبك ها است در كمتر گروهي از آبزیان وجود دارد.جلبك ها را در اصطلاح علمي آلگي و علم جلبك شناسي را فايكولوژي مي نامند.از نظر علمي تعریفی که برای جلبک ها ارائه شده اینست که:جلبك ها ساده ترين موجودات زندة فتوسنتز كننده هستند كه همگي داراي كلروفيل و فاقد آوند مي باشند.در ساختمان رويشي اين گياهان ساده، ريشه، ساقه و برگ ديده نمي شود. به چنين ساختمان رويشي ريسه، تال يا تالس مي گويند.جلبك ها داراي چهار نوع كلروفيل a,b,c,d هستند.جلبك ها به دو صورت بنتوز و فيتوپلانكتون يافت مي شوند:بنتوز يا موجودات كفزي به آن دسته از جلبك هايي گفته مي شود كه به بستر آب متصل باشند.فيتوپلانكتون ها به صورت آزاد و بصورت معلق در آب زندگي مي كنند و قدرت شنا درخلاف جریانهاندارند.جمعيتهاي اين اجتماعات گياهي ريز و شناور در مقايسه با گياهان خشكي و ماكروفيت هاي زير آب، داراي عمر كوتاهي بوده و تنها در طي چند هفته رشد و نمو مي كنند و طي يك ماه يا كمتر نيز گونه ها جايگزين يكديگر مي شوند.توليد مثل در جلبك ها به سه صورت رويشي، غيرجنسي و جنسي انجام مي گيرد. غير از سيانوفيتا، توليد مثل جنسی )آميزش دو سلول جنسي باهم )در تمام جلبك ها ديده مي شود.جلبك ها از راه برداشت مواد غذايي و تنظيم pH به حفظ كيفيت آب كمك مي كنند.در نتيجه هر سلول جلبكي يك فيلتر زيستي زنده است(اسدالهی.ر،1389).
فیتوپلانکتونها به عنوان اولین حلقه زنحیره غذایی در اکوسیستم های آبی قادر به فتوسنتز بوده و در واقع اولین تولید کنندگان در منابع آبی می باشندوانرژی نورانی از خورشید و مواد معدنی از آب گرفته و آن را در دسترس زنجیره بعدی می گذارند.علاوه بر این نقش مهم، آنها تصفیه کنندگان بیولوژیکی منابع آبی بوده و pHمحیط را تعدیل می نمایند. آمار ماهیگیری که از طریق سازمان جهانی خواروبار(F.A.O) منتشر شده است نشان می دهد که مجموع محصولات موجودات آبزی از سال 1948 میلادی تا سال 1970 از 20 میلیون تن در سال به طور مداوم رو به افزایش بوده تا اینکه در سال 1970 میلادی به 70 میلیون تن در سال رسیده است.لیکن از سال 1970 حداقل تا سال 1977 میلادی تقریبا ثابت مانده است. از آن جایی که این مجموعه را غالبا ماهی تشکیل می دهند،این آمار چنین پیشنهاد می نماید که ماهیگیری در دریا ودر سطح جهانی تقریبا به مرزی رسیده است که عدم افزایش و تامین محصولات اولیه در زنجیره غذایی ماهی ها یعنی آلگ ها اجازه افزایش بیشتر از آن را نمی دهد. بسیاری پذیرفته اند که ماهی ها خود شکارچیان اولیه یا ثانویه محسوب می شوند.بنابرین ازدیاد آنها به چرخه غذایی ارتباط دارد که بایستی از طریق افزایش منابع اولیه (به طور عمده فیتوپلانکتونها وآلگ ها ) آن را افزایش داد. لذا اهمیت گروهی ازآلگ ها یعنی فیتوپلانکتونها و نقش آنها در زنجیره غذایی آبزیان و در نهایت محصولات دریایی و غذای انسان ها به خوبی مشخص میشود. به طوری که تخمین زده شده تنها فیتوپلانکتونها مسئول 75% کل محصول دهی اولیه دریاها می باشد(دیار کیان مهر،1384).
فیتوپلانکتونها بدلیل دارا بودن ماکروالمنت ها و میکروالمنت های لازم ،در بسیاری از واکنش های آنزیمی نقش کوفاکتور را اعمال می کنند(1978،Sorina).بسیاری ازآنها شاخص های بیولوژیکی آب می باشند و نماینگر وضعیت اکولوژیکی محیط می باشند. این زی شناوران در تهیه مواد غذایی انسان و موجودات دریایی قابل استحصال نظیر ماهی و صدف کاربرد دارند(فلاحی کپور چالی،1382) ،به علاوه در تولید انبوه زئوپلانکتون ها همچون روتیفر ،کوپه پودا و آرتمیا نقش دارند که زئوپلانکتون ها نیز خود به عنوان منبع غذایی در رشد مراحل لاروی سخت پوستان و ماهیان منجمله در تکنیک پرورشی آب سبز لارو ماهیان دریایی دارای اهمیت و کاربرد می باشند(Lavena&Sorgeloos 1996 ). بدلیل داشتن رنگدانه ،ویتامین، اسید های چرب و پروتئین از اهمیت غذایی بالایی در کلیه منابع آبی و آبزی پروری برخوردارند.در حقیقت قسمت عمده احتیاجات فیتوپلانکتونی دنیا از جانب نرمتنان بوده،برای اینکه هنوز جایگزین مناسبی برای تغذیه آنها پیدا نشده است و چین تولید کننده اصلی آن می باشد. اگر چه تولید فیتوپلانکتون برای آبزی پروری شامل گونه های متعددی می باشد، اما درخواست یکسان از Spirolina در حدود4500-2000 تن وزن خشک در سال ، نشان دهنده با اهمیت بودن این گونه است.تقریبا 90% از 5/14 میلیون تن تولیدات آبزی پروری در سال 1993 با استفاده از فیتوپلانکتونهای پرورشی به عنوان منبع غذایی در طی یک ویا چند مرحله از رشد آبزیان صورت گرفت(Duerr , et al .,و) et al . 1998 منبع غذایی در طی یک ویا چند مرحله از رشد آبزیان صورت گرفت(تن تولیدات ابزی پروریولید کننده اصلی آن می باشد. اگر 1998 ) . جنس های فیتوپلانکتونی که برای غذادهی به لارو آبزیان ترجیح داده شده اند عبارتند از: Thalassiosirs cleve , Tetraselmis stein Nannachloropsis hibberd , chaetoceros ehremberg , Isochrysis parke , , Chlorella vulgaris (Duerr , et al .,و) et al . 1998 منبع غذایی در طی یک ویا چند مرحله از رشد آبزیان صورت گرفت(تن تولیدات ابزی پروریولید کننده اصلی آن می باشد. اگر 1998 ) . امروزه بیشتر احتیاجات از فیتوپلانکتونها به وسیله شرکتهای داخلی تهیه شده که آنها را در داخل واحد های تخصصی و یا در داخل تانکهای پرورش لارو کشت میدهند. در حقیقت پرورش فیتوپلانکتون حاصل از سرمایه گذاری زیاد و مخارج مداوم است که تولیدکننده تمایل دارد که آن را به حداقل برساند(Benemann,1992 )در مطالعات گذشته کاربرد فاضلاب ثانویه در پرورش مخلوطی از گونه های فیتوپلانکتون دریایی با نتایج خوبی همراه بود(Dustan and Menzel,1971;Dustan and Tenore,1972; Goldman and Stanley,1974).همچنین پرورش تک گونه ای فیتوپلانکتون ها نیز موفقیت آمیز بوده است (Yoneahigue-Braga ,1977;Costa ,1999). در پرورش دو گونه ای فیتوپلانکتون ها که در برزیل در سال 2004 انجام گرفت، سودمند بودن پساب شهری به عنوان منبع ماده مغذی لازم جهت پرورش فیتوپلانکتون ها به خوبی اثبات گردید(Koening&Demacedo ,2004).بدین روش علاوه بر امکان معرفی و تولید انبوه فیتوپلانکتون در سیستم های نیمه متراکم ، می توان نسبت به تولید روغن های غیر اشباع ،آگار و … در کنار اثر تصفیه کنندگی اقدام نمود.
1-2.هدف
با توجه به اهمیت زیاد جلبکها و نقش آنها در اکوسیتم های آبی در دو دهة گذشته به كشت جلبك ها به علت كاربرد آنها در زمينه هاي مختلف توجه زيادي شده است. باوجود اينكه هنوزمشكلاتي در ارتباط با تكنولوژي و هزينة توليد آنها وجود دارد ولي در چندين كشور كشت انبوه جلبك ها با موفقيت انجام شده وتحقيقات زيادي نيز در حال اجرا مي باشد(اسدالهی.ر،1389).
از كشت انبوه جلبك ها در زمينه هاي مختلف: استفاده به عنوان پروتئين مكمل در جيرة غذايي انسان،خوراك دام، طيور، ماهي و دوكفه اي به صورت مكمل پروتئين و ويتامين، در داروسازي براي درمان سرطان پوست، آنتي بيوتيك، در استخراج بتاكاروتن به عنوان رنگ طبيعي در مواد غذايي، توليد گليسرول براي استفاده در مواد غذايي و…استفاده مي شود.هدف از توليد غذاي زنده، كشت فیتوپلانکتونها و تهیه غذا برای رده های باللی هرم غذایی و در نتیجه مورد استفاده ماهیان به صورت مستقیم و غیر مستقیم و در نهایت به انسانها می رسد.به عبارت ديگر هدف ازكشت جلبك ها به دست آوردن بالاترين تراكم در كمترين زمان ممكن است.تجربه در پرورش ماهي و بي مهرگان آبزي نشان داده كه رشد و بقاي آن ها، با مصرف غذاهاي زنده به تنهايي يا با غذاهاي بي حركت، بيشتر است.بر اساس تحقیقات انجام شده ،فیتوپلانکتونها پایه و اساس تمام زنجیره های غذایی آبی بوده و حمایت کننده تولید از منابع تجدید شونده به میزان 100،000،00 تن صید در سال می باشند، بنا براین که فیتوپلانکتونها، نقش حیاتی را در پرورش موجودات آبزی مانند صدف،میگو و ماهی دارند و دارای یک اهمیت راهبردی برای آبزی پروری باشند.علاوه بر این مواد استخراج شده از این ارگانیسمهای نور پسند ،کاربردهای فراوانی در صنایع غذایی حیوانی، انسانی، بهداشتی و آرایشی دارند(Muller-Fenga,2000 ).بر اساس آمار منتشر شده از FAO(Shats,1999) بررسی آبزی پروری حاصل از مصرف گونه های فیتوپلانکتونی نشان می دهد که کل مصرف فیتوپلانکتون در سال 1997 در حدود 1،500،000 تن وزن خشک بوده است ، که این رقم 5 برابر کمتر از تولید اولیه اقیانوس ها که می تواند به10تن وزن خشک برسد،
می باشد(Longhurst etal ., 1995;Pauly&Christensen,1995) .
از آنجاییکه تکنیک های پرورش لارو نرمتنان در چند دهه گذشته توسعه پیدا نموده است و غذاهای جدیدی نیز مانند مخمر، باکتری،ذرات میکروبی، مواد همبند و فیتوپلانکتونهای خشک و منجمد نیز جهت تغذیه آنها مورد بررسی قرار گرفته است، ولی با این وجود هنوز هم تنها فیتوپلانکتونها بصورت تازه مورد مصرف غذایی قرار می گیرند(Robert&Trintignac,1997 )
زیرا در آن مقطع زمانی هیچ کدام از اینها به قدر کافی مزیتی در جهت اینکه بتوانند جایگزین مناسب برای فیتوپلانکتونهای زنده باشند نداشتند. موسسهMartek کلمبیا ، ارزش آلک های تولید شده در آبزی پروری در سراسر دنیا در حمایت از صنعت دو کفه ای ها و میگو 34 میلیون دلار در سال برآورد نمود(Liao,1991 ).
Duerr و همکاران (1998 )قیمت هر کیلو گرم وزن خشک آلگ را معادل 50 دلار بیان شد.قابل توجه است که این رقم بدون در نظر گرفتن هزینه های تولید میکرو آلگها برای دیگر بخش های آبزی پروری همچون پرورش کپور ماهیان،سخت پوستان و ماهیان دریایی می باشد. بنابراین آنچه در میان آلگ شناسان و پرورش دهندگان اهمیت می یابد، کاهش بهاء تولید میکرو آلگ ها ست.بدین هدف در برخی نقاط دنیا پرورش گونه های میکرو آلگی مورد نیاز سیستم های آبزی پروری را با استفاده از محیط کشت جایگزین پساب ثانویه شهری مورد آزمایش قرار داده اند تا علاوه بر کاهش هزینه تولید غذای آبزیان،اثر تصفیه کنندگی گونه های مختلف میکرو آلگی را نیز سنجیده و مورد بهره برداری قرار دهند(Koening&Demacedo,2004 ).
پساب شهری منبعی از میزان بالای مواد آلی و مغذی بوده که باعث تقویت رشد میکرو آلگ ها می شوند،از بین این مواد می توان به آمونیوم،نیترات و فسفات اشاره نمود که در یوتریفیکاسیون شرکت فعال دارند. استفاده از میکرو آلگ هادر تصفیه پساب های شهری برای حذف مواد مغذی و مواد آلی در حال اجراء و مطالعه می باشد و در خیلی از آزمایشگاه ها به علت هزینه کم و بازدهی خوب انجام می گیرد، اما نکته قابل توجه در این خصوص قابلیت سلول های آلگی برای جذب مواد مغذی مانند ازت و فسفر پساب و استفاده از آنها در جهت رشدشان می باشد.
مطالعات اخیر گزارش نموده اند که خیلی از گونه های آلگی خصوصا Chorella و Scenedesmus به این آلودگیها مقاوماندوقابلیترشد هتروتروفی بر روی این مواد مغذی را دارند (Tam&Wong,1996) و این نشان می دهد که سیستم پرورش میکرو آلگ ها می تواند به عنوان یک جایگزین فرایند فرعی تصفیه برای حذف مواد مغذی از پساب ها و استفاده از میکرو آلگ ها در جهت پرورش آبزیان باشد. مزیت این تکنولوژی استفاده مفید از مواد مغذی پساب برای رشد میکرو آلگ ها و تصفیه پساب به وسیله تولید اکسیژن است.
فرضیه های این پروژه عبارتند از :
فیتوپلانکتون Spirolina plantensis و Chaetoceros muelleri در پساب شهری قابل پرورش هستند.
میزان حذف ازت و فسفر در پسابهای شهری بعد از پرورش بالا است.
میزان کلرفیل (برآورد میزان تولید اولیه )استحصالی از این طریق قابل توجه است.
عوامل محیطی (نور ، دما، شوری،کیفیت پساب و ….) در فیتوپلانکتون Spirolina plantensis و Chaetoceros muelleri نقش دارند.
بنابراین اهداف این پروژه شامل موارد زیر می باشد:
مقایسه میزان رشد فیتوپلانکتون Spirolina plantensis و Chaetoceros muelleri در طی دوره پرورش در پساب شهری به عنوان محیط کشت
روند تغیرات میزان ازت و فسفر در طی دوره پرورش در پساب شهری
میزان کلرفیل استحصال شده از این دوره پرورش
1-3. طبقه بندی آلگ ها
جلبك ها به 10 دسته تقسيم شده اندكه 6 دسته ي آنها در آبزي پروري مصرف ميشوند.
Spirolina plantensisجزء گروه جلبکهای سبز –آبی وChaetoceros muelleri جزء گروه دیاتومهها طبقه بندی می شوند(اسدالهی.ر،1389).
جلبك هاي پرورشي مورد استفاده در آبزي پروري(اسدالهی.ر،1389):
1-3-1. سيانوباكتري ها يا جلبك هاي سبز – آبي:
ابتدايي ترين گروه جلبك ها بوده وهم خصوصيت هاي باكتري ها و هم جلبك ها را دارند.
اين جلبك ها فقط كلروفيل a دارند.
جلبك هاي سبز- آبي تك سلولي، كلوني ورشته اي در آبزي پروري هم به عنوان غذا وهم به عنوان موجودات مزاحم مطرح اند.
سه جلبك مشهور از اين نوع جلبك ها كه آنها را پرورش ميدهند:
الف- اسپيرولينا)آب شيرين وآب شور( : رشته اي وبدون هتروسيست است كه به شكل مارپيچ يا فنري ديده ميشود. در مكزيك، تايوان، تايلند، ژاپن، استراليا وآمريكا كشت در حوضچه ها و استخر هاي پرورش انجام ميگيرد. رشد اسپيرولينا در شرايط مطلوب بسيار سريع است. درصد پروتئين اسپيرولينا بسيار زياد است.
ب-اسيلاتوريا)آب شيرين و آب شور(: شناي آزاد ندارد. ممكن است به جايي چسبيده يا شناور باشد. اسيلاتوريا اغلب بي ضرر است. ولي ميتواند موجب ايجاد بوي نم و ناي خاك شده و مزاحمت آشكار ايجاد كند.
ج-آنابنا(آب شيرين وآب شور:( آنابنا يك موجود مزاحم است كه اغلب موجودات پرورشي از آن تغذيه نميكنند،همچنين بوي نامطبوع ايجاد ميكند.
1-3-2. كلروفيت ها-جلبك هاي سبز:
جلبك هاي سبز پيشرفته ترين گروه جلبك ها بوده وداراي كلروپلاست وكلروفيل b و aجلبك هاي
سبز پيشرفته ترين گروه جلبك ها بوده وداراي كلروپلاست وكلروفيل b و a وچندين نوع كاروتنوئيد بوده و اغلب به رنگ سبز علفي اند.هنگامي كه كشت هاي آنها متراكم شده و نور محدود ميشود در هر سلول كلروفيل بيشتري توليد شده وسلول ها سبز تيره تر ميشوند.
جلبك هاي داراي سلول هاي انفرادي يا رشته اي، مشهورترين انواعي هستند كه در آبزي پروري وجود دارند. به طور كلي سلول هاي انفرادي منبع غذايي بوده و جلبك هاي رشته اي موجودات مزاحم اند.
چند نمونه از جلبك هاي سبز:
الف- تتراسلميس:جلبك سبز متحرك است. 9-10 میکرون عرض و 12-14 میکرون طول داشته و دارای 4تاژك كه ازيك شيار در انتهاي قدامي سلولي بيرون مي آيند.سلول ها چهار قسمتي بوده وطويل شده اند وممكن است لكه ي چشمي متمايل به قرمز داشته باشند.
ب-كلاميدوموناس: جلبك سبز متحرك با 11-5/6 میکرون عرض و14-5/7 میکرون طول ودارای 2 تاژک است كه از نزديك يك برآمدگي در انتهاي سلول بيرون آمده اند. سلول ها گرد تا طويل بوده واغلب يك لكه ي چشمي قرمز دارند.
پ- نانوكلريس:جلبك سبز غير متحرك وبدون تاژك است. سلول هاي گرد بسيار كوچك كه5/2-5/1ميكرون قطر دارد. سلول ها تمايل دارند در كشت شناور شوند و بدون هوادهي در كشت معلق مي مانند(در آبزي پروري يك مزيت است).
ت- دوناليلا:جلبك سبز متحرك با دو تاژك ميباشد، 8-5 ميكرون عرض و12-7 ميكرون طول دارند .سلول ها به سرعت درآب حركت ميكنند وسلول ها گرد تا طويل بوده و اغلب لكه ي چشمي قرمز دارند. توليد مثل تقسيم ساده ي سلول مادر به دو سلول دختر است.
ث- كلرلا:جلبك غير متحرك وبدون تاژك، داراي كلروپلاست به شكل فنجان است. سلول ها با تشكيل8-2 سلول دختر درون سلول مادر توليد مثل ميكنند.كلرلا از نظر اقتصادي بسيار مهم بوده و حاوي مقدار زيادي پروتئين ، ويتامين و چربي است.
ج- سنه دسموس )آب شيرين ):جلبك سبز غير متحرك كه اغلب به صورت كلوني هاي چهار سلولي
صاف مي باشند. .سلول ها بيضي يا نيزه اي شكل وبرخي داراي خار يا شاخ هستند.دركشت انبوه به عنوان پروتئين تك سلولي استفاده ميشود.و در آب غني از مواد مغذي به خوبي رشد ميكند.
چ-آنكسيترودسموس(آب شيرين):يك جلبك سبز غير متحرك كه معمولا تك سلولي، با سلول هاي دراز باريك و هلالي شكل است. اين موجود آلاينده ي رايج منابع آب بوده و ميتواند در لوله ها و ظروف آب و محلول هاي ذخيره زندگي كند. اغلب به عنوان منبع غذايي كشت نميشود.
ح- سلناستروم(آب شيرين):جلبك سبز غير متحرك با 4-2 ميكرون عرض و24-8 ميكرون طول ميباشد.سلول هاي هلالي شكل كه شايد به هم بپيچند. اين جلبك فقط حاوي مواد مغذي معدني است و كلوني تشكيل نميدهد.
1-3-3.كريسوفيتا- دياتومه ها:
دياتومه ها گروهي منحصر به فرد از جلبك ها هستند با ديواره ي سلولي متشكل از دي اكسيد سيليس كه از نظر تركيب شيميايي شبيه به عقيق معدني است.ديواره ي سلولي توسط تعداد زيادي حفره سوراخ سوراخ شده كه آنها را به يك آلگ بسيار مطلوب تبديل كرده و به صورت تجاري در بسياري از وسايل صافي وفيلتر كننده به كار مي روند.به دو گروه عمده يعني شعاعي و دو طرفه تقسيم مي شوند.دياتومه ها ارزش اقتصادي بسيار زيادي دارند. به چند نمونه اشاره مي كنيم:
الف-كيتوسروس:بدنه اصلي جلبك به شكل يك پتري ديش است.كشت هاي بزرگ ظاهر قهوه اي و سلول هاي منفرد رنگ قهوه اي طلايي دارد.
ب-سيكلوتلا:يك جلبك با تقارن شعاعي و سلول هاي منفرد مي باشد. اين جلبك به شكل تاير بوده و علائم مشخصي روي سطح ولبه ها ي سلول دارد.
پ-تالاسيوسيرا:يك جلبك پلانكتوني رايج در آبزي پروري با تقارن شعاعي كه به طور معمول به صورت سلول منفرد زيست مي كند.اما ممكن است زنجير تشكيل دهد.
ت-اسكلوتنما:يك جلبك كه تشكيل زنجير داده و سلول هاي به تقريب كروي آن به وسيله ي رشته هاي سيليسي طويل به هم متصل شده اند ويك جنس پلانكتوني و غذايي رايج در آبزي پروري است.
ت-فنوداكتيلوم:تقارن دو طرفه و دو شكل دارد:يك نوع آن به شكل قايق ونوع ديگر برخي اوقات سه گوش است.نوع دو طرفه قايقي شكل بوده وبسياري از دياتومه هاي غير خوراكي اين ظاهر عمومي را دارند.
1-3-4. كريسوفيتا-جلبك هاي قهوه اي-طلايي:
جلبك هاي قهوه اي-طلايي با دياتومه ها خويشاوندند، ولي در بيشتر طول زندگي خودديواره ي سلولي سيليسي ندارند.همه كلروپلاست دارند.چندين نوع آنها چربي وروغن ذخيره مي كنندكه از نظر غذايي براي موجودات پرورشي سودمند است.نمونه هايي از اين گروه :
الف:ايزوكريسيس:جلبك متحرك داراي دو تاژك كه در هنگام شنا مي چرخند.
ب-نانوكلورپسيس:جلبك غير متحرك ، متمايل به رنگ سبز ،بدون تاژك.
پ-اليپسويدون:جلبك غير متحرك و بيضي شكل و بدون تاژك مي باشد.
1-3-5.رودوفيتا- جلبك هاي قرمز:
جلبك هاي بزرگ معروفي هستند اما گونه هاي ميكروسكوپي كمي دارند.آنها فقط كلروفيل a دارند.جلبك هاي قرمز با سلول هاي انفرادي تاژك نداشته ومتحرك نيستند. جلبك هاي داراي سلول هاي انفرادي ممكن است در آبزي پروري استفاده شوند.
يك نمونه از اين جلبك: پورفيريديوم : كه مخصوص آب شور است. داراي سلول هاي انفرادي گرد ميباشد. در كشت به صورت متمايل به قرمز يا سبز-آبي به نظر مي رسد.
1-3-6 .اوگلنوفيتا:
اوگلنوفيت ها توسط برخي متخصصان رده بندي، جزو جلبك هاي سبز وتوسط بعضي ديگر جزو آغازيان تقسيم بندي شده است.زيرا هم خصوصيات گياهان و هم خصوصيات جانوران را دارند.اين جلبك يوكاريوت بوده ويك لوله ي مري نيز دارند كه به آنها اجازه مي دهد ذرات غذايي را ببلعند.بيشتر جلبك هاي اين گروه مي توانند با تغذيه از باكتري ها يا ذرات آلي كوچك در تاريكي زنده بمانند.آنها يك تاژك طويل دارند. ديواره ي سلولي ندارند اما يك لايه ي خارجي پروتئيني سخت به نام پليكل دارند وظاهر سبز علفي دارد. درآبزي پروري نمونه هاي داراي سلول انفرادي به عنوان منبع غذايي يا موجودات مزاحم حضور دارند.اوگلنا در محيط هاي غني از مواد غذايي رايج است. اوگلنا يك جلبك سبز متحرك با يك تاژك است كه كلروپلاست به تعداد زياد دارد.
1-3-7. كريپتوفيتا:
كريپتوفيتا گروه منحصر به فردي از جلبك ها و داراي سلول هاي انفرادي اند.اعضاي اين گروه تاژك داشته ومتحرك اند.همه يك يا دو كلروپلاست داشته وداراي چندين نوع كارتنوييدند كه به آنها رنگ متمايل به قهوه اي مي دهد.چند نوع آنها چربي وروغن ذخيره مي كنند كه براي موجودات پرورشي مفيد است.كريپتوموناس معروفترين جنس كريپتومونادهاست.
1-3-8. پيروفيتا:
پيروفيتا شامل دينوفلاژله ها هستند.يك گروه منحصر به فرد موجودات تك سلولي كه داراي دو تاژك بوده و بيشتر اعضاي اين گروه متحرك اند.بيشتر گونه هانشاسته را به عنوان منبع غذايي ذخيره مي كنند.اعضاي آنها فتوسنتز كننده،انگل و همزيست اند.يكي از ويژگي هاي منحصر به فرد اين گروه ديوارهي سلولي آنهاست كه از صفحههاي سلولزي ساخته شده وبه آنها ظاهر زرهدار ميدهد .اما برخي گونه ها ديوارهي سلولي ندارند. جابه جايي اغلب به آرامي در يك مسير يا با كمي چرخش انجام مي شود .بسياري ازآنها تريكوسيست دارند يعني يك ساختار حاوي پروتئين كه ميتواند براي محافظت در مقابل شكار شدن درسطح سلول تخليه شود.پديده ي “كشند قرمز” مربوط به شكوفايي دينوفلاژله هاست كه به دليل رنگدانه
هاي قرمز كه در اين موجودات تجمع يافته و تعداد زياد آنها در شرايط محيطي خاص به وقوع ميپيوندند .برخي گونه ها انگل ماهي بوده و مشكلاتي مانند (بيماري مخملي) ايجاد مي كنند.
الف-سراتيوم : اين جنس يكي از مشهورترين جنس ها بوده و به راحتي قابل تشخيص است. با يك بازوي دراز و دو بازوي كوتاهتر صاف يا خميده به شدت مسطح شده اند اين موجود، آلايندهي رايج كش هاي آب شور است.
ب-پريدينيوم: اين جنس يك دينوفلاژله ي رايج بوده و به شدت مسلح است. اغلب ظاهر گرد با يك تاج كوچك ودر برخي گونه ها پاهاي خار مانند دارد.اين موجود آلاينده ي رايج كشت هاي دريايي است. آلاينده هاي مختلف در كشت هاي ريز جلبك به وجود مي آيد.برخي بي ضررند. در حاليكه بعضي ديگر مشكلات جدي براي ريز جلبك يا حيوانات پرورشي ايجاد مي كنند.
هنگامي كه ريز جلبك كشت مي شودبراي به حداقل رساندن آلودگي بايد موارد احتياطي زيادي رعايت شود. دو دستة اصلي تك ياختگان جانوري يعني مژك داران و آميب ها در آبزي پروري آلاينده هاي رايجي هستند.
Chaetoceros
Spirolina
1-4. علل تکثیر و پرورش آلگ ها
اگر آلگ ها از روی کره زمین و اقیانوس ها برداشته می شدند در حیات انسانها و همه موجودات اختلال ایجاد می شد.اولین تاثیر سوء فقدان آلگ ها بر روی آبزیان می باشد که غذای آنها را تشکیل می دهند. بسیاری از آلگ ها میکروسکوپی بوده ودر سطح آب زندگی می نمایند و آنها را فیتوپلانکتون می نامند. فیتوپلانکتون ها به عنوان موجودات تولید کننده در صدر زنجیره غذایی آبزیان قرار می گیرند و از لحاظ تولید اکسیژن و غذا نقش اساسی دارند، بنابراین به علت کاربردهای فراوان ،تکثیر و پرورش آنها برای مقاصد مختلفی صورت می گیرد. به طور کل کاربرد فیتوپلانکتون ها را می توان به صورت زیر بیان کرد:
1-4-1.مصارف شیلاتی:
فیتوپلانکتون ها تولید کنندگان مهم مواد آلی در محیطهای آبی می باشند و این به علت داشتن کلرفیل می باشد. آلگ ها موجودات فتواتوتروف محسوب شده و از طریق فتوسنتز غذا و انرژی تولید می نمایند.در اکوسیستم های آبی فیتوپلانکتون ها بخش مهمی از زنجیره غذایی موجودات آبزی و ماهی ها را تشکیل می دهند و لذا بخش عمده ای از تولیدات آبزیان مستقیما وابسته به وجود آنهاست. فیتوپلانکتون ها نه تنها تامین کننده غذا و انرژی در محیط های آبی هستند بلکه به واسطه عمل فتوسنتز و متصاعد نمودن اکسیژن محیط اطراف خود را اکسیژنه نموده و برای حیات آبزیان مساعد می نمایند.(دیار کهن مهر ،1384 )
استفاده از فیتوپلانکتون ها در هچری های ماهی ، هم به جهت تولید غذای زنده و هم برای حفظ کیفیت محیط پرورش لازم می باشد. همچنین آنها می توانند در تهیه غذای خشک ماهی ها برای یک رشد خوب مورد استفاده قرار گیرند. استفاده از طعمه های غذایی پلانکتونی کوچک و زنده به نام روتیفر Brachionus plicatilis هنوز به عنوان یک شرط لازم برای موفقیت در هچری لاروهای کوچک ماهیان دریایی مانند Sea breams و ماهیان پهن می باشد. این غذاهای زنده را می توان به صورت مصنوعی بر روی پایه مخمر فراهم کرده ولی نسبت به فیتوپلانکتون کارایی اش کمتر می باشد. در این رابطه به طور کل فیتوپلانکتون ها در سه جهت ایفای نقش می کنند:
الف).بازیاف سریع جمعیت های روتیفر بعد از متلاشی شدن
ب).بهبود کیفیت تغذیه با منشاء غذای زنده
ج).آلودگی باکتریایی کمتر
برای بسیاری از گونه های جانوری آب شیرین و شور ،معرفی فیتوپلانکتون به استخر های پرورشی منجر به نتایج بسیار عالی از نظر بقاء ،رشد و شاخص تبدیل ، نسبت به وقتی که در آب زلال پرورش می یابند، دارد(Muller-Fenga,2000 ).
استفاده از آرد جلبك در غذاي دام و آبزيان، اولين بار در سال ۱۹۶۰ در كشور نروژ بوده است كه آن هم از جلبكهاي قهوه اي، خشك و آسياب شده تهيه شده كه تقريبا از هر ۵۰ هزار تن جلبك تر برداشت شده، حدود ۱۰ هزار تن آرد جلبك بدست مي آيد كه ارزش دلاري آن ۵ ميليون دلار آمريكا مي باشد.
در برخي از کشورهاي آسيايي مثل ژاپن ، چين و برخي از کشورهاي اروپايي مثل فرانسه ، فنلاند ، اسکاتلند و نيوزلند ، از جلبکهاي دريايي به ويژه جلبکهاي قهوه اي براي خوراک حيوانات اهلي استفاده مي کنند.
در اسکاتلند، جلبکهاي قهوه اي سارگاسوم، فوکوس و لارمينا بيشتر مورد استفاده قرار مي گيرند. در فنلاند از لاميناريا و آلاريا استفاده مي شود. از ماکروسيس تيس نيز براي تغذيه دامهاي اهلي استفاده مي شود، زيرا سرشار از ويتامين A و E است.
استفاده از جلبکها به عنوان علوفه، تا 10٪ توليد شير را افزايش مي دهند، بدون اينکه هيچ تغييري در مزه و طعم آن ايجاد نمايد . مقدار چربي و کرۀ شير نيز افزايش مي يابد جلبک کلرلا ولگاريس در صنعت دام، طيور و آبزيان نقش مهمي را ايفا مي کند. همچنين بعنوان داروي جايگزين آنتي بيوتيک مورد استفاده در اين صنايع کاربرد هاي وسيعي دارد.
مواد معدني و ويتامينهاي زيادي که در جلبکهاي دريايي وجود دارد، استفاده از آنها را در صنعت مرغداري افزايش داده است. زردۀ تخم مرغ بعد از تغذيه مرغ با جلبکهاي دريايي، داراي يد و کاروتن بيشتري است. به علاوه، مرغهايي که با جلبک تغذيه مي شوند در دفعات بيشتري تخم گذاري مي کنند و به دليل خوابيدن بيشتر روي تخمها ، جوجه بيشتري نيز توليد مي نمايند.
جلبک ها به عنوان يک منبع غذايي براي ماهيان، پستانداران و



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید